Autokonsumpcja energii w firmie czyli jak ją zwiększyć dzięki EV?
Fotowoltaika na dachu firmy produkuje najwięcej energii wtedy, gdy pracownicy są w biurze, a samochody stoją na parkingu. To pozornie dobry układ, ale tylko pod jednym warunkiem: firma potrafi tę energię wykorzystać wtedy, gdy rzeczywiście powstaje.
Właśnie tutaj samochody elektryczne i odpowiednio zarządzane ładowanie mogą odegrać znacznie większą rolę niż tylko zapewnienie pracownikom możliwości naładowania auta.
EV jako dodatkowy odbiornik energii z fotowoltaiki
Autokonsumpcja oznacza wykorzystanie energii wyprodukowanej przez własną instalację OZE bezpośrednio na miejscu, zamiast oddawania jej do sieci.
W przypadku firmy z instalacją fotowoltaiczną problem jest dość prosty. Produkcja energii zmienia się w ciągu dnia, podobnie jak zapotrzebowanie przedsiębiorstwa. W słoneczny dzień instalacja może produkować dużo energii w godzinach, w których firma nie potrzebuje jej aż tak dużo.
Samochód elektryczny może być wtedy dodatkowym, elastycznym odbiornikiem.
Jeżeli pracownik podłączy samochód do ładowarki o godzinie 8:00, nie oznacza to przecież, że auto musi pobierać maksymalną moc przez cały czas. Jeżeli ma pozostać na parkingu do godziny 16:00, system może dobrać moc i moment rozpoczęcia ładowania tak, aby w większym stopniu wykorzystać energię produkowaną przez instalację PV.
To właśnie jest jeden z najważniejszych elementów smart charging, czyli inteligentnego zarządzania ładowaniem.
Badania dotyczące instalacji PV i ładowania samochodów elektrycznych w miejscu pracy pokazują, że odpowiednie sterowanie procesem ładowania może znacząco poprawić dopasowanie produkcji energii słonecznej do zapotrzebowania samochodów. W jednym z analizowanych modeli smart charging poprawił wskaźnik autokonsumpcji nawet o 42,6 punktu procentowego.
Nie chodzi o to, żeby ładować samochody jak najszybciej
To ważna zmiana sposobu myślenia.
W klasycznym podejściu użytkownik podłącza samochód i oczekuje, że ładowarka dostarczy mu możliwie dużo energii w możliwie krótkim czasie. W firmie wyposażonej w fotowoltaikę nie zawsze jest to najlepsze rozwiązanie.
Jeżeli samochód ma stać na parkingu przez osiem godzin, nie musi być naładowany w pierwszej godzinie.
System może wykorzystać ten czas znacznie efektywniej. Gdy produkcja z fotowoltaiki rośnie, zwiększa moc ładowania. Gdy chwilowo spada, ogranicza pobór. Kiedy produkcja ponownie wzrasta, ładowanie może zostać zwiększone.
Samochód nadal zostanie naładowany przed wyjazdem, ale większa część energii może pochodzić bezpośrednio z firmowej instalacji PV.
To rozwiązanie ma jeszcze jedną zaletę: pozwala lepiej kontrolować obciążenie przyłącza. Przy większej liczbie samochodów jednoczesne ładowanie z pełną mocą mogłoby powodować niepotrzebne skoki poboru. Inteligentne sterowanie pozwala rozłożyć obciążenie w czasie.
Fotowoltaika, EV i ładowarki mogą działać jako jeden system
W firmie nie warto patrzeć na instalację fotowoltaiczną, ładowarki i samochody elektryczne jako trzy niezależne elementy.
Ich połączenie może stworzyć jeden system zarządzania energią.
Przykładowo: przedsiębiorstwo ma instalację PV, biurowiec i flotę samochodów elektrycznych. W godzinach największej produkcji energii samochody znajdują się na parkingu. Zamiast ograniczać moc ładowania tylko po to, aby nie przekroczyć określonego poziomu poboru z sieci, system może skierować większą część dostępnej energii do samochodów.
Jeżeli w tym samym czasie działa klimatyzacja, pompy ciepła, serwerownia czy inne urządzenia, system zarządzania energią może uwzględnić również ich zapotrzebowanie.
W efekcie samochód elektryczny przestaje być wyłącznie odbiornikiem energii. Staje się elastycznym elementem firmowego systemu energetycznego.
Im więcej EV, tym większe możliwości – ale potrzebne jest sterowanie lub może bardziej… mądre zarządzanie!
Sama liczba samochodów elektrycznych nie gwarantuje jednak wyższej autokonsumpcji.
Jeżeli dziesięć samochodów zacznie jednocześnie ładować się z pełną mocą dokładnie w momencie, gdy produkcja PV jest niska, firma może po prostu zwiększyć pobór energii z sieci.
Dlatego przy większej flocie szczególnego znaczenia nabierają systemy zarządzania mocą ładowarek.
Mogą one uwzględniać między innymi:
aktualną produkcję energii z PV,
bieżące zużycie energii w firmie,
liczbę podłączonych samochodów,
wymagany poziom naładowania,
czas, w którym samochody mają być gotowe do jazdy,
dostępny limit mocy przyłączeniowej.
Dzięki temu energia może być kierowana tam, gdzie w danym momencie przynosi firmie największą korzyść.
Czy potrzebny jest magazyn energii?
Niekoniecznie.
Magazyn energii może oczywiście zwiększyć możliwość wykorzystania nadwyżek z fotowoltaiki, ale samochody elektryczne mogą pełnić podobną funkcję w zakresie przesuwania poboru energii.
To ważne rozróżnienie. W typowym smart charging samochód nie oddaje energii do budynku ani sieci. Po prostu ładuje się wtedy, gdy energia jest dostępna i jej wykorzystanie na miejscu ma największy sens.
Dopiero rozwiązania dwukierunkowe, takie jak Vehicle-to-Building (V2B) czy Vehicle-to-Grid (V2G), pozwalają wykorzystać energię zgromadzoną w akumulatorze również do zasilania budynku lub oddawania jej do sieci.
Na dziś w wielu firmach znacznie prostszym krokiem jest jednak dobrze zaprojektowane ładowanie jednokierunkowe.
Jak zwiększyć autokonsumpcję dzięki EV?
Najważniejsza zasada jest prosta: nie wystarczy postawić ładowarki obok instalacji fotowoltaicznej. Trzeba jeszcze odpowiednio zarządzać energią.
Firma planująca taki system powinna zacząć od analizy profilu produkcji PV i zużycia energii. Następnie warto sprawdzić, kiedy samochody znajdują się na parkingu i ile energii rzeczywiście potrzebują w ciągu dnia.
Dopiero na tej podstawie można dobrać liczbę punktów ładowania, ich moc oraz sposób zarządzania obciążeniem.
Ma to szczególne znaczenie przy większych flotach. Dobrze zaprojektowany system może jednocześnie zwiększać wykorzystanie własnej energii z PV, ograniczać niepotrzebne obciążenie przyłącza i zapewniać samochodom odpowiedni poziom naładowania.
To nie jest wyłącznie teoria. Badania nad integracją PV i EV pokazują, że inteligentne sterowanie ładowaniem może istotnie zwiększyć wykorzystanie energii produkowanej lokalnie. W jednym z analizowanych systemów wzrost autokonsumpcji wyniósł z 49 proc. do 62–87 proc., zależnie od zastosowanej strategii sterowania.
EV może być częścią firmowej energetyki
Rosnąca liczba samochodów elektrycznych w firmach oznacza nie tylko większe zapotrzebowanie na energię. Przy odpowiednim zarządzaniu może również oznaczać większą elastyczność po stronie odbioru energii.
To szczególnie interesujące dla przedsiębiorstw posiadających fotowoltaikę. Zamiast traktować ładowanie samochodów jako kolejne obciążenie, można wykorzystać je do lepszego zagospodarowania energii produkowanej na miejscu.
I właśnie w tym kierunku będzie rozwijać się firmowa elektromobilność: nie tylko więcej samochodów i więcej ładowarek, ale coraz lepsze połączenie transportu, energetyki i zarządzania mocą.
Bo czasami najlepszym sposobem na zwiększenie autokonsumpcji nie jest produkowanie większej ilości energii. Wystarczy lepiej wykorzystać tę, którą już mamy.

