Jak kierowcy wybierają stacje ładowania? I dlaczego to nie zawsze cena decyduje o wyborze?

To jeden z największych mitów elektromobilności.

„Kierowcy ładują tam, gdzie jest najtaniej”.

Brzmi logicznie. Tylko że… w praktyce często jest to nieprawda.

Bo kiedy zaczynasz analizować realne zachowania użytkowników samochodów elektrycznych, okazuje się, że cena jest ważna, ale bardzo rzadko decydująca.

A to zmienia wszystko. Szczególnie dla operatorów sieci ładowania.

Cena to tylko punkt wyjścia

Nie ma wątpliwości – użytkownicy EV patrzą na koszt ładowania.

Różnice potrafią być znaczące:

• ładowanie AC w mieście: często 0,8 – 1,5 zł/kWh 
• szybkie DC przy trasach: nawet 2,50 – 3,15 zł/kWh 

Teoretycznie więc wybór powinien być prosty. Ale nie jest. Bo w rzeczywistości kierowca nie kupuje kilowatogodzin.

Kupuje czas, pewność i wygodę. I to właśnie te trzy elementy najczęściej „wygrywają” z ceną. Dlaczego nasze stacje cieszą się popularnością? Bo mamy dobre i przemyślane lokalizacje, najwyższej klasy ładowarki, jeśli chodzi o jakość. Mamy też naprawdę bardzo dobrą cenę za kWh, jak na stacje o mocy aż 200 kW. Tak jak na zdjęciu poniżej… wszystko zgrywa się idealnie, w jedną dobrze działającą całość, która ma zadowolić klienta.

Czas, czyli waluta ważniejsza niż złotówki

Z punktu widzenia użytkownika samochodu elektrycznego, czas ładowania to nie tylko liczba minut na ekranie.

To:

• dojazd do stacji
• dostępność stanowiska
• realna moc ładowania
• ewentualna kolejka

W badaniach rynkowych i analizach operatorów sieci, powtarza się jeden wniosek: użytkownicy są skłonni zapłacić więcej, jeśli oszczędzają czas. Każdy chce naładować się jak najszybciej i nie czekać, tylko jechać dalej. Bo jak to mówią: „Czas to pieniądz”:)

I to wcale nie symbolicznie.

Różnica kilku–kilkunastu minut potrafi być ważniejsza niż kilka złotych na sesji ładowania.

„Działa czy nie działa?” – najważniejsze pytanie

To jest element, którego nie widać w cenniku. Dostępność i niezawodność.

Bo z perspektywy kierowcy najgorsza sytuacja wygląda tak:

• dojeżdżasz na stację
• ładowarka jest zajęta albo nie działa
• musisz szukać alternatywy

Efekt?

stres + strata czasu + brak zaufania

Przykład? Proszę bardzo… trasa z Krakowa do Lublina. Wyjeżdżam autem marki Tesla Model 3 LR RWD, dość leciwym, więc przy prędkościach autostradowych, raczej ciężko będzie dojechać bez doładowania (odległość to równe 360 km). Plan? Zatrzymać się przy autostradzie i doładować, chociaż przez 10-15 minut. To wystarczy aby spokojnie dojechać do celu.

Niestety na MOPie, gdzie stoi stacja Ekoenergetyki (jakieś 70 km za Krakowem) o dość zacnej mocy, okazało się że ładowarka uległa awarii. Stres – gdzie tu pojechać? Szukamy dalej. Zjeżdżamy z autostrady, bo całkiem niedaleko jest stacja 100 kW, naszego narodowego operatora, czyli Orlenu.

Podjeżdżam pewny siebie, stacja pusta, nikt się nie ładuje. Zadowolony podłączam auto, ale o dziwo nic się nie dzieje. Patrzę na ekran stacji – jest martwy. Brak energii. Stacja jest martwa. Prąd nie płynie. Nie ma informacji w aplikacji, nie ma karteczki na stacji, informującej o tym, że ładowarka ma awarię, lub że stało się z nią cokolwiek innego.

Zmuszony sytuacją jadę do Rzeszowa na SuC Tesli, (czego chciałem uniknąć, bo lokalizacja tych stacji, jest nazwijmy to delikatnie „średnia”). Tak to czasami wygląda w praktyce.

Dlatego wielu użytkowników wraca do sprawdzonych lokalizacji, nawet jeśli są droższe. Ale działajace. Bo wiedzą, czego się spodziewać.

To takie pewniaki w świecie EV. Jeśli jadę gdziekolwiek w Europie i widzę stację Apitronic (takich używamy w naszej sieci), wiem że na 99% naładuje się bez problemu. Jeśli zaś widzę stacje innych producentów (nikogo nie obrażając:), może być naprawdę różnie. Zaliczyłem „skuchę” nawet na stacjach sieci IONITY, przyzwyczajony do tego, że działają one bezproblemowo. Niestety okazało się, że jednak nie zawsze…

Lokalizacja – niedoceniany czynnik

W teorii każda ładowarka jest taka sama. W praktyce lokalizacja decyduje o wszystkim.

Stacje przy:

• trasach szybkiego ruchu
• centrach handlowych
• restauracjach
• hotelach

wygrywają nie dlatego, że są tańsze.

Wygrywają, bo wpisują się w naturalny rytm dnia kierowcy. Ładowanie „przy okazji” zawsze wygra z ładowaniem „specjalnie”. I to jest jedna z najważniejszych obserwacji całego rynku.

Case study: dlaczego niektóre stacje stoją puste?

Na rynku widać wyraźnie pewien schemat.

Są stacje:

• nowoczesne
• szybkie
• konkurencyjne cenowo

…które mimo to mają niskie wykorzystanie.

Dlaczego?

Bo zostały postawione:

• w złej lokalizacji
• bez analizy ruchu
• bez kontekstu użytkownika

Efekt jest brutalny – dobra technologia nie ratuje złej decyzji lokalizacyjnej.

Nawyk – nasz najcichszy gracz na rynku

To element, który trudno zmierzyć, ale łatwo zauważyć.

Kierowcy EV bardzo szybko budują nawyki:

• ulubione stacje
• sprawdzone miejsca
• znane aplikacje

I kiedy już je mają… rzadko eksperymentują. Jadąc na południe Europy, często przejeżdżamy przez Czechy. Dobre stacje, zawsze działające. Zarówno stacje Tesli, jak i innych operatorów. W dobrych miejscach, przy dużych centrach hanlowych, gdzie można usiąść i zjeść. Odpocząć gdy przed nami jeszcze 700 km do pokonania. Jednocześnie punkty te są położone niedaleko od autostrady.

Zjechać trzeba, ale nie jest to 10 km. A raczej 2-3. Centrum Handlowe Olympia w Brnie, czy stacja benzynowa w Vyskovie (ta położona jest tuż przy autostradzie i wyposażona w stacje o mocy 180 kW), to wręcz idealne punkty, na których zatrzymujemy się, bo po prostu je znamy, od lat i co najważniejsze im ufamy, bo nigdy nie zawiedliśmy się na żadnej z tych lokalizacji. Są zupełnie inne (zarówno same urządzenia, jak i operatorzy), ale pod względem uzupełnienia energii w aucie EV – wręcz idealne.

To oznacza, że pierwsze doświadczenie użytkownika ma ogromne znaczenie. A przyzwyczajenie, to potężny sprzymierzeniec…

Doświadczenia:

Dobre – budują lojalność.
Złe – eliminują lokalizację na długo.

Aplikacje i UX — cyfrowa warstwa decyzji

Wybór stacji bardzo często zaczyna się… w telefonie.

To aplikacja pokazuje:

• dostępność
• ceny
• opinie
• moc ładowania

Jeśli dane są nieaktualne albo interfejs niewygodny, użytkownik wybiera konkurencję, zanim w ogóle ruszy w trasę.

Dlatego doświadczenie cyfrowe, staje się równie ważne, jak sama infrastruktura. Ma być ładnie ale przede wszystkim funkcjonalnie. Czytelnie z kompletem informacji. O mocy, dostępności, wyglądzie, zajętości – lub nie, i przede wszystkim o cenie. Dopiero takie „kombo” informacji daje obraz całości i ułatwia nam wybór.

Kontrowersyjna prawda

To zdanie nie spodoba się wielu operatorom.

Najtańsza stacja ładowania nie wygrywa rynku.
Wygrywa ta, która działa zawsze i jest tam, gdzie trzeba.

Cena ma znaczenie. Bezapelacyjnie, ale tylko wtedy, gdy reszta działa bez zarzutu.

Co to oznacza dla rynku? Z perspektywy operatorów sieci wniosek jest prosty, choć niewygodny:

Konkurencja nie odbywa się już tylko na poziomie ceny.

Tylko na poziomie:

• dostępności
• lokalizacji
• doświadczenia użytkownika
• przewidywalności

I to właśnie te elementy będą decydować o tym, kto zbuduje silną pozycję na rynku.

Wnioski?

Rynek elektromobilności dojrzewa. A wraz z nim, zmienia się sposób podejmowania decyzji przez użytkowników. Cena przestaje być jedynym kryterium. Zastępuje ją coś znacznie bardziej wymagającego. A jest nim kompleksowe doświadczenie użytkownika. Czyli nie jedna a cały zbiór zmiennych.

I dokładnie tu rozgrywa się przyszłość sieci ładowania. Na tych wielu płaszczyznach…