Auta elektryczne zimą – realny spadek zasięgu i sposoby, by go ograniczyć. Kilka prostych tricków znacząco poprawi nasz zasięg, ale trzeba o nich pamiętać…

Zima pozostaje jednym z najczęściej poruszanych tematów w kontekście użytkowania samochodów elektrycznych. Pytanie o spadek zasięgu w niskich temperaturach jest zasadne, ale odpowiedź wymaga oparcia się na danych, a nie opiniach. Fakty są jednoznaczne: zasięg auta elektrycznego zimą spada, jednak skala tego zjawiska, jest mierzalna i w dużej mierze możliwa do ograniczenia.

O ile naprawdę spada zasięg auta elektrycznego zimą?

Na podstawie danych flotowych, testów drogowych oraz analiz organizacji takich jak AAA (American Automobile Association) czy europejskich instytutów transportu, można przyjąć następujące wartości:
• przy temperaturze około 0°C spadek zasięgu wynosi średnio 10–15%,
• przy temperaturze –10°C realny spadek zasięgu sięga 20–30%,
• w skrajnych warunkach zimowych (poniżej –20°C, jazda miejska, krótkie trasy) straty mogą okresowo przekraczać 30% a nawet 35%.

Dla przykładu:
samochód elektryczny robiące w realu 450 km zasięgu, zimą oferuje realnie:
• ok. 380–400 km przy 0°C,
• ok. 300–340 km przy –10°C.

Nie są to wartości teoretyczne — odpowiadają rzeczywistemu zużyciu energii obserwowanemu w Europie Środkowej. Choć w dużej miezrze zależy to od tego jak jeździmy. bardziej agresywny kierowca być może wykręci tylko połowę zasięgu. Strata aż 50%? Tak to możliwe.

Tesla Model 3 Long Range zimą, temperatura -14 stopni Celsjusza. Przejechała z Lublina do Radomia (na tamtejszy Supercharger) zaledwie 119 km, zużywając aż 50% baterii. Była naładowana w domu do 100%. Dlaczego aż tyle zapytacie? To proste – fizyka i chemia ogniw, w tak skrajnych warunkach, pozwoliły tylko na tyle. Zimne auto, lodowata bateria, ogrzewanie na full. To wszystko mocno zawyżyło średnie zużycie.

Kiedy jednak samochód się rozgrzał i bateria również, dalsza droga, czyli odcinek Radom – Kraków, była zupełnie inna. Auto zużywało normalne ilości energii a zasięg mocno się wydłużył.

Klucz do sukcesu? Rozgrzać auto przed trasą, szczególnie w zimne dni. Robić to na podpiętym zasilaniu. Wtedy Tesla czerpie energię z „gniazdka” a nie z baterii trakcyjnej. Nie gubimy więc kilometrów z naszego zasięgu.

Bardziej szczegółowo na ten temat? Proszę bardzo… czytajcie dalej:)

Dlaczego zimą zasięg spada?

Spadek zasięgu nie wynika z jednego czynnika, lecz z sumy procesów fizycznych i eksploatacyjnych.

1. Chemia baterii litowo-jonowej
   W niskich temperaturach maleje przewodnictwo jonowe elektrolitu. Efekt:
   • niższa chwilowa dostępność energii,
   • wyższe opory wewnętrzne,
   • ograniczona moc rekuperacji przy zimnej baterii.
2. Ogrzewanie kabiny
   W przeciwieństwie do aut spalinowych, samochody elektryczne:
   • nie mają „darmowego” ciepła z silnika,
   • wykorzystują energię z baterii do ogrzewania.

Klasyczna nagrzewnica elektryczna może mieć moc 1–5 kW, co w ruchu miejskim istotnie wpływa na zużycie energii. Ograniczyć zużycie pomagają pompy ciepła, coraz częściej stosowane w nowoczesnych autach EV.

3. Zwiększone opory jazdy
   Zimą rosną:
   • opory toczenia (opony zimowe),
   • opory aerodynamiczne (śnieg, deszcz, gęste powietrze),
   • straty wynikające z częstszej jazdy na krótkich dystansach.

Pompa ciepła, jak wspomnieliśmy wyżej – faktycznie ma wpływ na zasięg

Pompa ciepła nie jest marketingowym dodatkiem. Dane pokazują, że:
• zmniejsza zużycie energii na ogrzewanie kabiny o 30–50%,
• realnie ogranicza zimowy spadek zasięgu o 5–10 punktów procentowych.

Przykład:
EV bez pompy ciepła traci zimą 25–30% zasięgu,
EV z pompą ciepła – 15–20%, przy tych samych warunkach.

Jak realnie ograniczyć spadek zasięgu zimą?

Nie ma sposobów „cudownych”, są za to sprawdzone praktyki eksploatacyjne.

1. Wstępne ogrzewanie auta (preconditioning)
   Podczas postoju podłączonego do ładowarki:
   • energia pobierana jest z sieci, nie z baterii,
   • bateria osiąga optymalną temperaturę pracy.

Efekt: oszczędność 5–10% zasięgu na pierwszych kilometrach.

2. Ogrzewanie miejscowe zamiast całej kabiny
   Podgrzewane:
   • fotele (50–100 W),
   • kierownica (kilkadziesiąt watów),

zużywają wielokrotnie mniej energii niż ogrzewanie powietrza, w całej kabinie.

3. Umiarkowana prędkość
   Przy prędkościach autostradowych:
   • zużycie energii rośnie wykładniczo,
   • zimą efekt ten jest jeszcze silniejszy.

Różnica między 120 a 140 km/h może oznaczać 10–15% większe zużycie energii.

4. Odpowiednie ciśnienie w oponach
   Spadek temperatury obniża ciśnienie:
   • niedopompowane opony zwiększają opory toczenia,
   • realnie skracają zasięg o 2–5%.

Czy zima dyskwalifikuje auta elektryczne?

Nie. Zima:
• zmniejsza zasięg,
• nie uniemożliwia normalnego użytkowania.

Warto podkreślić fakt kluczowy:
również auta spalinowe zimą zużywają więcej paliwa, jednak różnica ta jest mniej widoczna dla kierowcy, bo tankowanie trwa krócej niż ładowanie. Przykład? Proszę bardzo…

Renault Clio 1,5 diesel – jazda miejska, codziennie taka sama trasa (to dobre dla porównania). Latem auto zużywało 5,2 litra oleju napędowego. Pomiar zimowy to już 6,9 litra, co przekłada się na wzrost zużycia o prawie 33%. Jest to przykład z życia, nie żadne książkowe porównanie.

Tak więc w praktyce, przy dobrze zaplanowanym ładowaniu i świadomej eksploatacji, samochód elektryczny pozostaje w pełni funkcjonalny także w sezonie zimowym. To że „pali” więcej, to rzecz normalna i naturalna. Kiedy jest zimno, wszystko potrzebuje więcej energii. Człowiek, samochód, dom… aby utrzymać optymalne warunki swojej pracy, każde z nich potrzebuje więcej energii. Co niestety przekłada się również na większe koszty. Szczególnie w przypadku samochodu i domu:)