Standaryzacja ładowarek AC/DC w UE (2026–2030) – fakty techniczne i regulacyjne. mało kto o tym pisze i mało kto śledzi temat. A jako operatorzy powinniśmy wiedzieć co w regulacyjnej trawie piszczy😉!

Jak to wygląda dziś?

Standaryzacja infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych w Unii Europejskiej, jest realizowana etapowo i zaplanowana na lata 2025–2030. Najważniejszym aktem prawnym regulującym wymagania dla publicznej infrastruktury ładowania jest rozporządzenie AFIR (Alternative Fuels Infrastructure Regulation, UE 2023/1804).

Rozporządzenie określa minimalne wymagania dotyczące interoperacyjności technicznej infrastruktury ładowania oraz funkcjonowania publicznych punktów ładowania. Obejmują one między innymi wymagania dotyczące złączy ładowania AC i DC, dostępności infrastruktury, metod płatności, informacji dla użytkownika oraz rozmieszczenia punktów ładowania w sieci transportowej TEN-T.

W praktyce oznacza to stopniową harmonizację infrastruktury ładowania w całej Unii Europejskiej oraz zapewnienie wysokiego poziomu kompatybilności pomiędzy pojazdami elektrycznymi i publicznymi punktami ładowania.

Minimalne wymagania techniczne AC i DC w UE

Jednym z podstawowych elementów standaryzacji infrastruktury ładowania są obowiązkowe złącza interoperacyjne określone w AFIR.

Publiczne punkty ładowania prądem przemiennym (AC) muszą być wyposażone w złącza zgodne z normą IEC 62196-2 Type 2. Złącze Type 2 stanowi podstawowy standard ładowania AC w Europie i zapewnia kompatybilność z większością pojazdów elektrycznych sprzedawanych na rynku europejskim.

Typowe moce stosowane w ładowaniu AC wynoszą do około 7,4 kW w instalacjach jednofazowych oraz do około 11–22 kW w instalacjach trójfazowych. Rozporządzenie AFIR nie definiuje klas mocy ładowania AC, lecz określa wymagania dotyczące interoperacyjnych złączy.

Publiczne szybkie punkty ładowania prądem stałym (DC) muszą być wyposażone co najmniej w złącza zgodne z normą IEC 62196-3 CCS Combo 2. CCS Combo 2 jest obowiązkowym złączem interoperacyjnym dla infrastruktury DC w Unii Europejskiej.

Rozporządzenie AFIR nie zakazuje stosowania innych standardów ładowania, takich jak CHAdeMO, jednak złącze CCS Combo 2 musi być dostępne jako złącze interoperacyjne i absolutnie podstawowe. Inne złącza mogą występować lecz nie muszą. Dotyczy to w szczególności wycofywanego złącza CHAdeMO.

W praktyce infrastruktura DC obejmuje urządzenia o bardzo zróżnicowanych mocach. Typowe zakresy mocy obejmują ładowanie do około 50 kW w przypadku ładowarek niskiej mocy DC, około 50–150 kW w przypadku szybkiego ładowania oraz powyżej, czyli około 150 kW w przypadku infrastruktury wysokiej mocy (HPC). Rozporządzenie AFIR nie definiuje formalnych klas mocy ładowania DC, lecz określa wymagania dotyczące minimalnej mocy infrastruktury w wybranych lokalizacjach.

Wymagania infrastrukturalne w latach 2026–2030

W latach 2025–2030 państwa członkowskie UE, są zobowiązane do stopniowego rozwijania infrastruktury ładowania zgodnie z wymaganiami AFIR.

Na głównych korytarzach transportowych sieci TEN-T infrastruktura ładowania dla samochodów osobowych i dostawczych musi spełniać określone wymagania minimalne. Punkty ładowania powinny być rozmieszczone w odstępach nie większych niż 60 kilometrów.

Minimalna łączna moc infrastruktury ładowania w jednej lokalizacji musi wynosić co najmniej 400 kW do końca 2025 roku oraz co najmniej 600 kW do końca 2027 roku. Wymagania te odnoszą się do łącznej dostępnej mocy infrastruktury w danej lokalizacji, a nie do pojedynczego punktu ładowania. To bardzo ważna uwaga.

Do 2030 roku wymagania AFIR zostają rozszerzone na większą część sieci TEN-T, co ma zapewnić ciągłość infrastruktury ładowania na głównych trasach transportowych w całej Unii Europejskiej.

Standaryzacja komunikacji i interoperacyjności

AFIR określa wymagania dotyczące interoperacyjności infrastruktury ładowania oraz dostępności informacji dla użytkowników.

Wymagania obejmują między innymi możliwość zdalnego zarządzania infrastrukturą, dostęp do informacji o dostępności punktów ładowania oraz przejrzyste dane dotyczące cen energii i usług ładowania.

Rozporządzenie AFIR nie wprowadza obowiązkowego standardu komunikacji pojazd–ładowarka, jednak w praktyce infrastruktura ładowania, coraz częściej wykorzystuje standardy ISO 15118 w zakresie komunikacji pojazd–ładowarka oraz OCPP w zakresie komunikacji pomiędzy ładowarką i systemem operatora.

Standard Plug & Charge zgodny z ISO 15118 nie jest obowiązkowy w AFIR, jednak jest stopniowo wdrażany przez producentów pojazdów i operatorów infrastruktury. Jest po prostu dla nas wygodny, a to jeden z warunków bezstresowego podróżowania autami EV na duże odległości.

Standaryzacja płatności

AFIR wprowadza obowiązkowe wymagania dotyczące płatności za ładowanie w publicznej infrastrukturze.

Publiczne punkty ładowania muszą umożliwiać płatność ad-hoc bez konieczności zawierania umowy z operatorem infrastruktury.

W szczególności punkty ładowania prądem stałym o mocy powyżej 50 kW, muszą umożliwiać płatność kartą płatniczą lub urządzeniem obsługującym płatności zbliżeniowe. W przypadku punktów ładowania AC dopuszczalne są również inne metody płatności elektronicznych, takie jak płatności przez stronę internetową lub kod QR. Ten ostatni możemy też spotkać na stacjach ładowania DC.

Użytkownik nie może być zobowiązany do instalowania aplikacji mobilnej ani zawierania umowy abonamentowej w celu skorzystania z publicznego punktu ładowania.

AFIR wprowadza również obowiązek jasnego informowania o cenie ładowania przed rozpoczęciem sesji ładowania.

Infrastruktura do roku 2030

Do roku 2030 infrastruktura ładowania w Unii Europejskiej ma spełniać docelowe wymagania określone w rozporządzeniu AFIR.

Oznacza to stosowanie interoperacyjnych złączy Type 2 w przypadku ładowania AC oraz CCS Combo 2 w przypadku ładowania DC, zapewnienie możliwości ładowania bez zawierania umowy abonamentowej oraz stosowanie jednolitych zasad płatności ad-hoc.

Wymagania AFIR obejmują również zapewnienie ciągłości infrastruktury ładowania wzdłuż sieci TEN-T, określone minimalne poziomy mocy infrastruktury oraz przewidywalne rozmieszczenie punktów ładowania.

Znaczenie dla rynku infrastruktury ładowania

Standaryzacja infrastruktury ładowania w UE oznacza stopniową harmonizację rynku w latach 2025–2030 oraz zwiększenie interoperacyjności publicznych punktów ładowania.

W praktyce oznacza to obowiązek stosowania złączy Type 2 i CCS Combo 2 w nowych instalacjach publicznych, rosnącą interoperacyjność infrastruktury w całej Unii Europejskiej oraz większą przewidywalność wymagań technicznych dla producentów ładowarek i operatorów infrastruktury.

Standaryzacja sprzętowa ładowania AC jest już na zaawansowanym etapie, natomiast dalsze zmiany w latach 2026–2030 dotyczą przede wszystkim rozwoju infrastruktury wysokiej mocy DC oraz wymagań związanych z interoperacyjnością usług ładowania.

Jednym słowem… ma być lepiej, szybciej, prościej i bezpieczniej. No i ilość stacji ładowania ma być taka, żeby można było podróżować bez cienia stresu o zasięg czy brak ładowarki na naszej trasie.